Dr Ljiljana Čvorović: Sindrom slomljenog srca

Kada kažemo slomljeno srce, pomislimo na romantičan crtež srca raspuklog na komadiće, na osobu koja pati zbog, najčešće, izgubljene ljubavi. Da li i u medicini zaista postoji sindrom slomljenog srca?

ljiljana čvorović

Za KARAKTER piše Doc. Univ. dr sci med LJILJANA ČVOROVIĆ, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu

Pre tridesetak godina, nakon jakih i katastrofalnih zemljotresa u Japanu, lekari su primetili da je povećan broj pacijenata sa simptomima srčanog udara, a koji su do tada bili potpuno zdravi i bez faktora rizika. Pacijenti su imali akutno nastali bol u grudima, prolaznu disfunkciju leve srčane komore sa elektrokardiografskim promenama i laboratorijskom potvrdom oštećenja srčanog mišića, koji su upućivali na razvoj srčanog infarkta. Ali radilo se o nečemu drugom.

Japanski lekari su ovaj sindrom prvi put opisali 1990. godine i nazvali ga „Takotsubo kardiomiopatija“. Naziv potiče od japanske reči takotsubo i znači „zamka za hobotnice“, jer leva komora srca poprima oblik koji nalikuje sudu za lovljenje hobotnica.

Sindrom slomljenog srca može dobiti svako ko je bio izložen ekstremno stresnom događaju. Može se javiti i kod potpuno zdravih osoba. Kardiolozi navode da je ipak, čak osam puta, češći kod žena, najčešće u menopauzi. U osamdeset odsto slučajeva ovaj sindrom je povezan s jakim emocionalnim stresom koji se odražava na funkcionalno stanje srca. Najčešći uzrok je gubitak voljene osobe, smrt, razvod, izdaja, prekid veze ili prevara, ali u ređim slučajevima uzrok slabosti srčanog mišića može biti i prevelika sreća, na primer dobitak na lutriji.

Može se javiti i kod potpuno zdravih osoba. Kardiolozi navode da je čak osam puta češći kod žena, najčešće u menopauzi

Sindrom slomljenog srca se može pogrešno protumačiti kao srčani udar jer simptomi koje pacijenti imaju, kao i rezultati njihovih analiza, veoma su slični pacijentima sa razvijenim srčanim infarktom. Međutim, pacijenti sa slomljenim srcem nemaju zapušenje srčanih arterija. Njihovo srce slabije radi ne zbog toga što mu nedostaje ishrana koju mu dopremaju srčani krvni sudovi, već što je mozak pokrenuo oslobađanje velike količine hormona stresa ‒ adrenalina, a delovi srčanog mišića popuštaju pod tako jakom stimulacijom.

Leva komora se uvećava jer u tom delu popušta srčani mišić, srce slabije ispumpava krv, dok ostali deo srca funkcioniše normalno. Srce na ultrazvučnom pregledu menja svoj oblik i prikazuje se kao sud za lovljenje hobotnice ili takotsubo. Problemi sa srcem mogu biti privremeni, odnosno srčani mišić može da se oporavi tokom nekoliko dana, nedelja ili meseci, ali u nekim slučajevima, ako se ugroženoj osobi stručna pomoć ne pruži u prvih par dana, mogu se završiti i fatalno.Većina pacijenata se najčešće potpuno oporavi.

Naučnici i dalje nisu u potpunosti rasvetlili mehanizam nastanka ovog sindroma, ali nagoveštavaju da on može imati veze sa odgovorom mozga na stresnu situaciju. Pojedine studije su pokazale da ljudi koji su patili od sindroma slomljenog srca imaju slabiju komunikaciju između delova mozga koji kontrolišu emocije i nesvesnih ili automatskih reakcija tela, kao što su, na primer, otkucaji srca. Emocije se obrađuju u mozgu, mozak kontroliše rad svih organa, pa i srca. Moguće je da bolest počinje u mozgu, a odražava se na srce.

Kardiolog će svakako pomoći u rešavanju akutnih simptoma takotsubo kardiomiopatije, ali ključno je da se dalje lečenje nastavi kroz promenu načina života. Važno je da naučimo i da koristimo metode za upravljanje stresom i da se nosimo s budućim teškim situacijama koje život neminovno nosi. Mnogo je načina koje možemo u tu svrhu primeniti, a sve prema sopstvenim afinitetima. Ponudiću vam stihove Noela Gallaghera, jer je mudrost uvek negde zapisana. Samo je potrebno pronaći je:

„Cause all of the stars

Are fading away

Just try not to worry

You’ll see them some day

Take what you need

And be on your way

And stop crying your heart out.“

Reference:

  1. Dawson DK. Acute stress-induced (takotsubo) cardiomyopathy. Heart 2018; 104 (2): 96‒
  2. Putniković B., Čvorović V., Panić M., Miličević P. i sar. Takotsubo cardiomyopathy: Report of the first case series in Serbia and review of the literature. Med Pregl 2010; 63 (1‒2): 75‒

(budikarakter.rs)

Share